دکتر «محمدصادق افراسیابی» معاون راهبردی بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای در گفت‌وگویی تفصیلی با خبرنگار سینماپرس، با اشاره به اقدامات انجام‌شده در زمینه ریل‌گذاری و راهبردهای جدید این بنیاد، اظهار داشت: در چند حوزه، به نظر من، در مباحث مهم مرتبط با صنعت بازی و رویکردهای راهبردی باید توجه جدی صورت گیرد. نخست آنکه بر اساس پیمایش سال ۱۴۰۲، رقمی در حدود ۷۵ هزار میلیارد تومان توسط مردم در حوزه بازی هزینه شده است؛ از این میزان، حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان مربوط به سخت‌افزار و حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان مربوط به نرم‌افزار و خود بازی‌هاست.

وی افزود: نکته مهم اینجاست که از مجموع هزینه‌ای که مردم در حوزه بازی انجام داده‌اند، تنها حدود ۶ درصد صرف بازی‌های بومی شده و ۹۴ درصد به بازی‌های خارجی اختصاص یافته است. به نظر من، در اینجا نیازمند نوعی مداخله از جنس حکمرانی هستیم؛ مداخله‌ای با هدف حمایت از تولید بازی‌های باکیفیت، جذاب و اثرگذار داخلی. اگر از این منظر به موضوع نگاه کنیم، در سال ۱۴۰۴ شرایط به این صورت است که بر اساس قانون بودجه، سهم بازی‌های رایانه‌ای حدود ۲۶۰ میلیارد تومان بوده است. در واقع، مجموع بودجه بازی و پویانمایی در قانون بودجه ۱۴۰۴ معادل ۵۲۰ میلیارد تومان است؛ رقمی که از تجمیع اعتباراتی که به دستگاه‌های مختلف اختصاص یافته به دست آمده است.

او ادامه داد: این عدد ۵۲۰ میلیارد تومان مربوط به مجموع بازی و پویانمایی است که با تقسیم آن به دو بخش، حدود ۲۶۰ میلیارد تومان سهم حوزه بازی می‌شود. این رقم عملاً میان هفت نهاد تقسیم می‌شود. طبیعتاً وقتی ۲۶۰ میلیارد تومان میان هفت نهاد توزیع شود، هیچ‌یک از این نهادها بودجه کافی برای حمایت از تولید یک بازی بزرگ و شاخص را نخواهند داشت و ناگزیر به تمرکز بر پروژه‌های کوچک‌تر در مقیاس‌های ب و ج خواهند بود. در خصوص بودجه سال ۱۴۰۵ نیز، آنچه سازمان برنامه و بودجه به مجلس ارائه کرده، رقمی در حدود یک همت برای مجموع بازی و پویانمایی است که در صورت تحقق، سهم بازی احتمالاً به حدود ۵۰۰ میلیارد تومان خواهد رسید. با این حال، باید دید در فرآیند بررسی در مجلس چه تصمیمی اتخاذ خواهد شد.

افراسیابی ضمن بیان ضرورت ها و توجیه های اقتصادی و فرهنگی حوزه بازی های رایانه ای با تاکید بر لزوم توجه ویژه به افزایش اعتبارات مالی حوزه بازی‌های یارانه‌ای تصریح نمود: مردم سالانه حدود ۷۰ هزار میلیارد تومان در این حوزه هزینه می‌کنند و از ۳۰ هزار میلیارد تومان هزینه مربوط به خود بازی‌ها، تنها ۶ درصد به بازی‌های داخلی اختصاص می‌یابد. به نظر من، در حوزه حکمرانی لازم است کشور سرمایه‌گذاری بالاتری در این بخش انجام دهد، زیرا نیاز کشور به مراتب بیش از وضعیت فعلی است. هدف آن است که بتوان از تولید بازی‌های جذاب و رقابت‌پذیر حمایت کرد تا این محصولات در سبد مصرف خانوار قرار گیرند و خروج ارز کاهش یابد.

وی تاکید کرد: این موضوع حتی از منظر اقتصادی نیز کاملاً قابل دفاع است. مجلس می‌تواند با رویکردی اقتصادی به یک عدد دقیق و منطقی برای سرمایه‌گذاری در این حوزه برسد. به عنوان مثال، می‌توان به اجرای پروژه‌های بزرگ فکر کرد؛ پروژه‌هایی که تولید آن‌ها ممکن است نیازمند چند همت سرمایه‌گذاری باشد. در حال حاضر، هزینه تولید برخی بازی‌های خارجی چندین برابر کل بودجه سالانه بازی‌های داخلی است، در حالی که همان بازی‌ها در بازار داخلی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

او ادامه داد: بنابراین اگر هدف ما تولید بازی‌های قدرتمند و رقابت‌پذیر در داخل کشور و جلوگیری از خروج سرمایه است، ناگزیر باید بودجه حمایت از تولید را افزایش دهیم. این اقدام نه‌تنها یک ضرورت فرهنگی و راهبردی است، بلکه منافع اقتصادی مستقیم نیز به همراه خواهد داشت. این حوزه از منطق اقتصادی برخوردار است و اگر کشور در این زمینه سرمایه‌گذاری هدفمند انجام دهد، حتی از منظر اقتصادی نیز کاملاً توجیه‌پذیر خواهد بود. وجه دوم، بعد فرهنگی ماجراست. بر اساس پیمایش مصرف بازی‌های رایانه‌ای در پنج رده سنی مختلف، در هر پنج رده سنی، پنج کاراکتر محبوب گیمرهای کشور عمدتاً خارجی هستند؛ تنها در رده سنی ۳۵ تا ۵۴ سال، یکی از پنج کاراکتر محبوب «گل مراد» است. این مسئله نشان می‌دهد که از منظر فرهنگی نیز تولید بازی‌های جذاب و رقابت‌پذیر داخلی اهمیت دارد؛ بازی‌هایی که بتوانند در سبد مصرف خانواده قرار گیرند و کاراکترهای بومیِ منبعث از هویت اسلامی–ایرانی را در ذهن مخاطب جایگزین کاراکترهای خارجی کنند.

افراسیابی با اشاره به لزوم افزایش بودجه بازی ها و تغییر مدل تخصیص بودجه به نهادهای مختلف تصریح نمود: به نظر من، اولاً بودجه باید واقعی و متناسب با نیاز این صنعت باشد. ثانیاً این بودجه چه به‌ صورت تجمیعی در یک نهاد تخصصی متمرکز شود و چه در ساختار فعلی باقی بماند بودجه «بنیاد بازی‌های رایانه‌ای» باید با رویکرد «سرمایه‌گذاری» هزینه شود، نه «سفارش تولید». سرمایه‌گذاری نیز به معنای تأمین صد در صدی منابع نیست؛ بلکه به معنای مشارکت در پروژه‌ای است که بخش خصوصی نیز در آن سهم دارد.

او ادامه داد: در این صورت، تولیدی شکل خواهد گرفت که هم از نظر فرهنگی متناسب و هم از نظر اقتصادی پایدار باشد؛ مدلی که بتواند به شکل‌گیری بازی‌های قدرتمند و اثرگذار منجر شود.

معاون راهبردی بنیاد ملی بازی های رایانه ای در مورد امکان تحقق افزایش بودجه این حوزه گفت: به نظر من این امر کاملاً شدنی است، مشروط بر آنکه سازمان برنامه و بودجه و مجلس شورای اسلامی همراهی لازم را داشته باشند. فرآیند به این صورت است که پیشنهاد اولیه بودجه از سوی سازمان برنامه و بودجه کشور ارائه می‌شود، اما جمع‌بندی نهایی و تصویب قطعی در مجلس شورای اسلامی صورت می‌گیرد. در برخی موارد حتی مجلس می‌تواند ابتکار عمل داشته باشد؛ برای مثال، بند مربوط به «بند میم تبصره ۱» درباره اخذ ۲ درصد تعرفه گمرکی از کالاهای بازی خارجی که در بودجه ۱۴۰۴ پیش‌بینی شد، از جمله مواردی بود که به پیشنهاد مجلس اضافه شد و در پیشنهاد اولیه سازمان برنامه و بودجه وجود نداشت. این نشان می‌دهد که مجلس اختیار و ظرفیت اثرگذاری دارد و می‌تواند در صورت اقناع، مسیر را اصلاح یا تکمیل کند.

افراسیابی در مورد اقدامات صورت گرفته در جهت توجیه دستگاه های تصمیم گیرنده افزایش بودجه حوزه بازی، اظهار داشت: ما کارگروه مرتبط با برنامه هفتم پیشرفت را با همکاری سازمان برنامه و بودجه تشکیل دادیم و جلسات کارگروه را به صورت مستمر برگزار کردیم و رفت‌وبرگشت‌های متعددی برای تبیین ضرورت افزایش بودجه بازی انجام شد تا اقناع کارشناسی در آن مجموعه شکل بگیرد. هم‌زمان، جلسات متعددی با کمیسیون فرهنگی مجلس و نیز با برخی اعضای کمیسیون صنایع به‌ویژه نمایندگانی که در کمیسیون تلفیق حضور دارند برگزار شد. دلیل این تمرکز روشن است کمیسیون فرهنگی از منظر محتوایی به حوزه بازی مرتبط است و کمیسیون صنایع از این جهت که بازی یک صنعت محسوب می‌شود. در کمیسیون فرهنگی، جلسات رسمی با حضور اعضای اصلی کمیسیون برگزار شد و در کمیسیون صنایع نیز نشست‌هایی با نمایندگان حاضر در کمیسیون تلفیق انجام گرفت. هدف از این جلسات، تبیین ابعاد اقتصادی، فرهنگی و صنعتی این حوزه و ضرورت افزایش بودجه آن بود.

دکتر «محمد صادق افراسیابی» در پایان این گفت و گو خاطرنشان ساخت: اکنون باید منتظر ماند و دید جمع‌بندی کمیسیون‌ها به چه عددی منتهی می‌شود. برآورد می‌شود تا پایان هفته اول اسفندماه نتیجه نهایی وضعیت بودجه بازی‌های رایانه‌ای در مجلس شورای اسلامی مشخص شود و نهایتاً طی دو تا سه هفته آینده رقم نهایی بودجه بازی‌های رایانه‌ای تعیین تکلیف می‌شود. امید آن است که با همراهی مجلس و حمایت افکار عمومی و رسانه‌ها، مطالبه‌گری لازم برای افزایش منطقی و مؤثر بودجه شکل بگیرد. این مسئله صرفاً یک مطالبه بخشی نیست، بلکه بازی‌های رایانه‌ای به دلیل آثار اقتصادی، فرهنگی و راهبردی آن، موضوعی ملی و آینده‌ساز محسوب می‌شود.